Tunnelnetwerk meeting

Verslag eerste Tunnelnetwerkmeeting Movares 3 oktober 2013

Een primeur voor Movares en de bijna 40 aanwezigen van de bijeenkomst: het is voor het eerst dat Movares een tunnelnetwerk ontmoeting organiseert. “Deze middag had ook ‘informatie-uitwisseling’ of ‘kennisbijeenkomst’ kunnen heten”, merkt Jacco Kroese, accountmanager en tunnelexpert, op in zijn welkomstwoord. Het Informatiecentrum van de Noord-Zuidlijn bij het Amsterdamse Centraal Station is het decor voor de middag. Op de agenda staan arbo-veiligheid in tunnels en beheerkosten reduceren met slim assetmanagement.

“Bekijk het eens anders”, daagt directievoorzitter van Movares Johan van den Elzen zijn publiek uit in zijn introductie. “Beschouw een tunnelproject eens vanuit de risico’s, in plaats vanuit het geld.” Een tunnel kun je ook definiëren als een IT-project met een betonnen schil eromheen, stelt hij. Neem de vertraagde openstelling van de tunnel bij Roermond: daar was sprake van 70 IT-systemen die niet goed op elkaar aansloten. “Met zo’n insteek krijg je ook een heel andere projectorganisatie: van aannemergestuurd naar risicogestuurd.”

Veilig genoeg?
Ook over arbo-veiligheid heeft Van den Elzen een prikkelende mening. “Iedereen heeft de neiging om voor elke nieuwe situatie weer nieuwe regels erbij te maken. Probleem is dat die regels door verschillende personen op meerdere manieren worden uitgelegd, dus grotere kans op verwarring.” De kern van betere veiligheid: voelen mensen zich veilig genoeg om onveilige situaties te melden? “En we weten allemaal: dat kan beter dan nu het geval is.”

Twee werelden
Het denken over veiligheid verschilt enorm van branche tot branche. Niemand weet dat beter dan Marck Haerkens, die gedurende zijn carriere bij de Koninklijke Luchtmacht in een bijzondere combinatie van banen werkte: de ene helft van de week als traumachirurg, de andere helft als militair vlieger in onder andere de Apache gevechtshelikopter. “Beide functies vragen om veel verantwoordelijkheid, om zichtbaar handelen en dito resultaat”, vertelt hij. “Maar waarom was dan het verschil in de veiligheidscultuur zo groot tussen de luchtmacht en het ziekenhuis?”

Wie durft dat?

Marck Haerkens, chirurg-vlieger, directeur Wings of Care

Marck Haerkens, chirurg-vlieger, directeur Wings of Care

Want, zo zag hij, bij de luchtmacht werd er continu gecheckt op veiligheid. Waarom kon dan in het ziekenhuis de behandeling van een baby minder goed verlopen door te weinig afstemming tussen ‘de witte jassen’? Het is bekend dat in 70% van de vliegtuigongelukken de menselijke factor de hoofdoorzaak is, dus handelen van piloot en/of team. Zowel bij de luchtmacht als in het ziekenhuis werken professionals, zeer hoog opgeleid en sterk gemotiveerd. En: gewend aan een hoge mate van autonomie. Daar zit vaak de crux: “Wie durft zo’n alfa-type aan te spreken op een dreigende of gemaakte fout? En durven ze dat onderling wel?”

Gouden regel
Teams trainen op assertiviteit kan een positieve bijdrage leveren aan veiligheid, stelt Haerkens. Dat geldt ook voor goede briefings. “Houd altijd een standaardvolgorde aan bij de inhoudelijke bespreking”, adviseert hij. “Bespreek eerst het plan, dan de what if’s, en vraag dan feedback van de aanwezigen.” Ook een succesvolle debriefing kent een gouden regel: leg het oorspronkelijke plan naast het praktische verloop. Waarom ging het op punten anders? “Dit kan allemaal kort en bondig”, benadrukt Haerkens. “Elke branche kan hier veel winst mee behalen.”

Steile reductie
Hij ontwikkelde hij een training voor crew resource management (CRM) voor ’kritische’ teams. In zijn eigen UMC Radboud in Nijmegen implementeerde hij dit op de Intensive Care. De training richt zich op zaken als het geven van kritische feedback, briefen en debriefen. “Teamleden leren hierin elkaars vaardigheden en beperkingen kennen én benutten.” De cijfers voor complicaties en reanimaties op de IC-afdeling vlogen tot zijn eigen verbazing fors naar beneden. “Op korte termijn meer veiligheid op de werkvloer is zondermeer mogelijk”, besluit Haerkens. “De bottom line is: u zult bereid moeten zijn een stukje van uw autonomie op te geven. En om effectiever leiderschap en volgerschap te laten zien.”

Movares en veiligheid
Na dit inspirerende betoog is het de beurt aan Michel Jungschläger. Hij is managementlid op het gebied van Veiligheid & Gezondheid binnen Movares, en leidinggevende van Team Veiligheid en Gezondheid (een team van twintig veiligheidskundigen). Hij schetst veiligheid als een soort puzzel met vier hoofdthema’s: organisatie- en contractmanagement, realisatiemanagement en asset- en beheermanagement. “Om veilig werken te kunnen realiseren is het noodzakelijk de ‘puzzelstukjes’ steeds weer in elkaar te laten passen”, aldus Jungschläger. Wat betreft het laatste thema, asset- en beheermanagement: voor opdrachtgevers/beheerders is het noodzakelijk om in eerste instantie inzicht te hebben in de huidige risico’s binnen hun tunnel. Movares heeft een aantal voorbeeldprojecten waarbij via een Arbo-adviesrapport voor tunnels dit inzicht gecreëerd is, onder meer door de risico’s in risicoklassen te verdelen. Met concrete voorbeelden maakt Jungschläger duidelijk hoe dergelijke rapporten eruit kunnen zien.

Voor wie snel een goede indruk wil krijgen hoe het met de veiligheid in zijn eigen (tunnel)project is gesteld, heeft Movares de Veiligheid & Gezondheid Quickscan ontwikkeld.

Asset Management volgens Movares
“Asset management is een woordenbrij die structuur nodig heeft”. Vandaar dat Movares het PICO-model heeft ontwikkeld met vier aandachtsgebieden:

  • Prestatiemanagement
  • Informatiemanagement
  • Contractmanagement
  • Onderhoudsmanagement

In crisistijd worden hogere prestaties gevraagd tegen minder kosten, weet hij. In de praktijk is nu veelal sprake van adaptief beheer: niet alles doen, maar kijken wat prioriteit heeft. De RAMS-benadering is al bekend binnen asset management. Hier wordt steeds vaker SHEEP aan toegevoegd: Safety, Health, Environment, Economics en Politics. “Beide methodes zijn erop gericht om besluiten van impliciet naar expliciet te maken.”

Ook voor asset management heeft Movares een quick scan ontworpen.

Tunnelbezoek

Laarzen aan, helmen op en dan een bezoek aan Michiel de Ruijtertunnel.

Laarzen aan, helmen op en dan een bezoek aan Michiel de Ruijtertunnel.

Na de sprekers is het tijd voor actie: laarzen aan, helmen op voor een bezoek aan de nog op te leveren Michiel de Ruytertunnel, die onder de CS-sporen doorloopt. Het gezelschap krijgt tekst en uitleg over de tunnel van Richard de Klerk, projectleider TTI bij de gemeente Amsterdam. Gezien de vele vragen die hij vanuit het gezelschap krijgt is het overduidelijk: het onderwerp leeft onder de bezoekers! De borrel na afloop gaf, zoals een goede borrel hoort te doen, alle kans om te netwerken.

 

——–

Uitnodiging

Komt u ook naar de tunnelnetwerk-meeting in Amsterdam? Spreker Marck Haerkens verbindt het veiligheidsdenken van de werelden van de militaire luchtvaart, geneeskunde en tunnels.

Op de agenda staan verder ARBO veiligheid in tunnels en beheerkosten reduceren met slim assetmanagement. Niet alleen theorie maar zeker ook de praktijk! Vandaar een interessante rondleiding in de Michiel de Ruijtertunnel.

Een mooie middag om mede-tunnelbeheerders van Rijkswaterstaat, ProRail, gemeenten en provincies te ontmoeten. 

14.00 – 15.30 Ontvangst en verschillende sprekers: veiligheidsdenken – ARBO veiligheid – slim assetmanagement
15.30 – 16.30 Bezoek aan Michiel de Ruijtertunnel
16.30 – 17.00 Afsluiting met borrel

Locatie
Informatiecentrum Noord/Zuidlijn, Vergaderzaal Lijn 52 van de DienstMetro, Stationsplein 7 te Amsterdam, met gezicht staand voor het station in de rechter zijvleugel.

Aanmelden
Meldt u zich aan voor deze kosteloze middag met het onderstaande formulier.
Kent u meer mensen voor wie deze middag interessant is? Verwijs ze dan door naar deze pagina (http://www.movares.nl/tunnelnetwerk).
Groeten en graag tot ziens op 3 oktober!

Jacco Kroese, accountmanager Tunnels


Marck Haerkens-Movares

M.H.T.M. Haerkens, chirurg-vlieger, directeur Wings of Care

Spreker Marck Haerkens  is chirurg met ervaring als traumatoloog en traumahelikopter (MMT)-arts. Tevens heeft hij een  achtergrond als gebrevetteerd vlieger bij de Koninklijke Luchtmacht (Klu) met ervaring op de Apache gevechtshelikopter. De dubbelfunctie van arts en militair vlieger heet pilot-physician en geeft een  bijzonder perspectief op de overeenkomsten en verschillen tussen de luchtvaart en de medische wereld. Zijn streven is om de acute en specialistische geneeskunde te laten profiteren van in de luchtvaart ontwikkelde veiligheids- en kwaliteitsmechanismen, waaronder het samenwerkingsmodel Crew Resource Management (CRM).

Lees meer over ‘Veiligheidscultuur in kritische operatien